بازگشت پرحاشیه روسیه به گروه ۲۰ | مخالفت اروپا و تعامل واشنگتن
اقتصادآنلاین: نشست وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰ در آمریکا در حالی برگزار شد که اختلافات سیاسی میان اعضا بر مسائل اقتصادی سایه انداخت. بازگشت وزیر دارایی روسیه به مذاکرات G۲۰، فشار واشنگتن بر ژاپن برای افزایش نرخ بهره، تقویت ین و تلاش آمریکا برای پیش بردن یک دستورکار اقتصادی مبتنی بر رشد و مقرراتزدایی، مهمترین اتفاقات این نشست بود.
گروه اقتصاد جهان؛ G۲۰ یا گروه ۲۰ یکی از مهمترین مجامع همکاری اقتصادی جهان است که اقتصادهای بزرگ توسعهیافته و نوظهور را کنار هم قرار میدهد. این گروه شامل ۱۹ کشور بهعلاوه اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا است و کشورهایی مانند آمریکا، چین، روسیه، ژاپن، هند، آلمان، فرانسه، بریتانیا، ایتالیا، کانادا، استرالیا، برزیل، مکزیک، کره جنوبی، اندونزی، ترکیه، عربستان، آفریقای جنوبی و آرژانتین در آن حضور دارند.
اهمیت G۲۰ اینجاست که اعضای آن بخش بزرگی از اقتصاد، تجارت و جمعیت جهان را نمایندگی میکنند؛ بنابراین وقتی درباره نرخ بهره، ارز، بدهی، تجارت، رشد اقتصادی یا ثبات بازارهای مالی صحبت میکنند، تصمیمها و مواضع آنها میتواند مستقیماً روی بازارهای جهانی اثر بگذارد.
جلسه (۳۱ اوت ۲۰۲۶) مربوط به وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی G۲۰ است؛ یعنی مقامهایی که در سطح اقتصادی و پولی درباره مسائل مهم اقتصاد جهان گفتوگو میکنند. نشست اصلی سران G۲۰ اواخر سال میلادی برگزارخواهد شد.
چرا این نشست در این مقطع برگزار شد؟
نشست امسال در اشویل، کارولینای شمالی آمریکا و به میزبانی ایالات متحده برگزار شد. زمان برگزاری نشست هم اهمیت زیادی دارد چرا که اقتصاد جهانی همزمان با چند بحران و عدمقطعیت روبهرو است؛ از جمله سیاستهای تعرفهای آمریکا، تنشهای تجاری، بالا بودن قیمت انرژی و کالاها در پی جنگ ایران و آمریکا، نگرانی درباره بدهی دولتها و نوسان بازارهای اوراق قرضه. اما خیلی زود موضوع روسیه بر نشست اقتصادی سایه انداخت.
بازگشت روسیه به گروه ۲۰؛ جنجال اصلی نشست
آمریکا در مقام میزبان، آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه را به این نشست دعوت کرد. اهمیت این اتفاق اینجا است که سیلوانوف پس از چهار نشست قبلی G۲۰ که روسیه در آنها حضور نداشت، دوباره به مذاکرات مالی این گروه بازگشت.
این درحالی است که بازگشت روسیه برای کشورهای اروپایی قابل قبول نبود. به دلیل اینکه جنگ روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد و اروپا همچنان سیاست فشار و تحریم علیه مسکو را دنبال میکند.
لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان، اعلام کرد: نمیتوان روابط با مسکو را به وضعیت عادی برگرداند و تأکید کرد که تا زمانی که جنگ ادامه دارد، بازگشت به حالت عادیممکن نیست. اروپا نیز در حال آمادهسازی بسته جدیدی از تحریمها علیه روسیه است.
جریان اعتراض اروپا به آمریکا چه بود؟
اروپاییها معتقد بودند دعوت از روسیه میتواند این پیام را ایجاد کند که مسکو دوباره در حال بازگشت به تعاملات اقتصادی عادی با غرب است. اما مقامات آمریکا این برداشت را قبول ندارند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که حضور روسیه در مذاکرات به معنای عادیسازی روابط نیست. در دیدار اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا با سیلوانوف نیز تأکید شد که تا زمانی که جنگ اوکراین پایان پیدا نکند، توافق اقتصادی یا کاهش فشار اقتصادی علیه روسیه در کار نخواهد بود.
جنجال عکس خانوادگی G۲۰
در نشستهای G۲۰ معمولاً وزرا و مقامهای حاضر یک عکس دستجمعی میگیرند. درحالی که مقامهای اروپایی حاضر نشدند در این عکس در کنار وزیر دارایی روسیه قرار بگیرند. به این ترتیب، یک مراسم معمولی در نشستهای G۲۰ تبدیل به نشانهای از شکاف میان آمریکا و اروپا بر سر نحوه برخورد با روسیه شد.
نشستی که قرار بود وزرا درباره اقتصاد جهانی صحبت کنند، جنگ اوکراین دوباره به مرکز اختلافات سیاسی نشست تبدیل شد.

آمریکا در این نشست دقیقاً دنبال چه بود؟
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تلاش کرد دستور کار نشست را به سمت رشد اقتصادی ببرد. دولت آمریکا بر موضوعاتی مانند: کاهش مقررات دستوپاگیر، افزایش تولید انرژی، سرمایهگذاری در فناوری و هوش مصنوعی تأکید داشت. بسنت همچنین خواستار کاهش مقررات مالی، بهویژه برای بانکهای کوچک و محلی آمریکا شد و استدلال کرد که مقررات پس از بحران مالی ۲۰۰۸ فشار زیادی بر این بانکها وارد کرده است.
چرا آمریکا نگران ین ژاپن است؟
در حاشیه نشست، یکی دیگر از مهمترین مذاکرات اقتصادی میان آمریکا و ژاپن انجام شد. بسنت با دو مقام مهم ژاپنی ساتسوکی کاتایاما، وزیر دارایی ژاپن وکازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن دیدار کرد.
ین ژاپن در برابر دلار به محدوده ۱۶۰ ین برای هر دلار نزدیک شده است؛ این یعنی ارزش ین همچنان پایین است. آمریکا معتقد است ژاپن باید اقداماتی انجام دهد که به تقویت ین کمک کند. یکی از راههای اصلی، افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن است.
نرخ بهره بالاتر معمولاً بازدهی داراییهای یک کشور را افزایش میدهد و میتواند سرمایه را به سمت آن کشور جذب کند؛ در نتیجه فشار برای تقویت پول ملی بیشتر میشود. بسنت نیز صراحتاً اعلام کرد: انتظار دارد دولت ژاپن و بانک مرکزی این کشور اقداماتی انجام دهند که به تقویت ین منجر شود و صحبتهای او احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن در ماه سپتامبر را افزایش داد.