آمادگی تهران برای توافق در برابر لغو تحریم‌ها؛ درخواست ایران برای جدول زمانی لغو تحریم‌ها

به گزارش اقتصاد آنلاین، یک مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت پس از دو دور مذاکرات، دو طرف همچنان اختلافات عمیقی دارند، حتی درباره دامنه و زمان‌بندی کاهش تحریم‌های فلج‌کننده آمریکا.

پیشنهاد‌های تازه تهران برای حفظ دیپلماسی

با این حال، رویترز برای نخستین بار گزارش می‌دهد که ایران پس از پایان گفت‌و‌گو‌های هفته گذشته، امتیازات جدیدی پیشنهاد کرده است؛ زمانی که به نظر می‌رسید دو طرف فاصله زیادی با یکدیگر دارند و به درگیری نظامی نزدیک‌تر می‌شوند. تحلیلگران می‌گویند این اقدام نشان می‌دهد تهران در پی زنده نگه داشتن مسیر دیپلماسی و جلوگیری از یک حمله گسترده آمریکا است.

این مقام گفت تهران به‌طور جدی ترکیبی از ارسال نیمی از اورانیوم با غنای بسیار بالا به خارج از کشور، رقیق‌سازی مابقی آن و مشارکت در ایجاد یک کنسرسیوم منطقه‌ای غنی‌سازی ایده‌ای که طی سال‌ها در چارچوب دیپلماسی مرتبط با ایران مطرح شده بود را بررسی خواهد کرد.

ایران این اقدامات را در ازای به رسمیت شناخته شدن حق «غنی‌سازی هسته‌ای صلح‌آمیز» خود از سوی آمریکا در چارچوب توافقی انجام خواهد داد که همچنین شامل لغو تحریم‌های اقتصادی می‌شود.

این مقام افزود، ایران همچنین در مذاکرات برای حل‌وفصل دهه‌ها اختلاف بر سر فعالیت‌های هسته‌ای تهران، فرصت‌هایی را برای مشارکت شرکت‌های آمریکایی به‌عنوان پیمانکار در صنایع بزرگ نفت و گاز ایران پیشنهاد کرده است.

وی گفت: در چارچوب بسته اقتصادی در حال مذاکره، فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری جدی و منافع اقتصادی ملموس در صنعت نفت ایران نیز به ایالات متحده پیشنهاد شده است. کاخ سفید به درخواست‌ها برای اظهارنظر در این باره بلافاصله پاسخ نداد.

واشنگتن غنی‌سازی در داخل ایران را مسیری بالقوه برای دستیابی به سلاح هسته‌ای می‌داند. ایران دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد کرده و خواهان به رسمیت شناخته شدن حق خود برای غنی‌سازی اورانیوم است.

ایران و ایالات متحده اوایل این ماه مذاکرات را از سر گرفتند؛ در حالی که آمریکا توان نظامی خود را در خاورمیانه تقویت می‌کند. ایران نیز تهدید کرده است در صورت حمله، پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.

این مقام ایرانی گفت جدیدترین گفت‌و‌گو‌ها شکاف میان دو طرف را برجسته کرده است، اما تأکید کرد که «امکان دستیابی به یک توافق موقت وجود دارد» و مذاکرات همچنان ادامه دارد.

درخواست ایران برای جدول زمانی منطقی لغو تحریم‌ها

وی افزود: آخرین دور مذاکرات نشان داد دیدگاه‌های آمریکا درباره دامنه و سازوکار رفع تحریم‌ها با مطالبات ایران متفاوت است. هر دو طرف باید به یک جدول زمانی منطقی برای لغو تحریم‌ها دست یابند.

او گفت: این نقشه راه باید معقول و مبتنی بر منافع متقابل باشد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد انتظار دارد روز پنج‌شنبه در ژنو با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ، دیدار کند و افزود هنوز «شانس خوبی» برای دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک وجود دارد.

عراقچی روز جمعه گفته بود انتظار دارد ظرف چند روز پیش‌نویس یک پیشنهاد متقابل آماده شود، در حالی که ترامپ اعلام کرد در حال بررسی حملات نظامی محدود است.

رویترز روز جمعه به نقل از مقام‌های دو طرف و دیپلمات‌هایی در سراسر خلیج فارس و اروپا گزارش داد که با کمرنگ شدن امید‌ها به حل‌وفصل دیپلماتیک، تهران و واشنگتن به‌سرعت به سمت درگیری نظامی پیش می‌روند.

روز یکشنبه، ویتکاف گفت رئیس‌جمهور کنجکاو است بداند چرا ایران هنوز «تسلیم نشده» و با محدود کردن برنامه هسته‌ای خود موافقت نکرده است.

ویتکاف در شبکه خبری فاکس نیوز گفت: «چرا تحت این فشار و با این میزان از قدرت دریایی و نیروی دریایی در آنجا، آنها نزد ما نیامده‌اند و نگفته‌اند که ما اعلام می‌کنیم سلاح نمی‌خواهیم، بنابراین این کار‌هایی است که آماده‌ایم انجام دهیم؟ با این حال رساندن آنها به آن نقطه دشوار است.»

آمادگی برای مصالحه در فعالیت‌های هسته‌ای

بهنام بن طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، گفت رهبری ایران در پی خرید زمان از طریق مذاکرات است.

او گفت: ایران از این زمان برای اهداف مختلفی استفاده خواهد کرد، از جمله جلوگیری از حمله و تقویت تأسیسات هسته‌ای، موشکی و نظامی.

در حالی که تهران درخواست آمریکا برای «غنی‌سازی صفر» که در مذاکرات گذشته نیز یک نقطه اختلاف عمده بود را رد کرده، آمادگی خود را برای مصالحه در فعالیت‌های هسته‌ای نشان داده است.

واشنگتن همچنین خواستار واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران شده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سال گذشته این ذخایر را بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد برآورد کرد؛ سطحی که تنها گامی کوچک تا غنای ۹۰ درصدی مورد نیاز برای مصارف تسلیحاتی فاصله دارد.

علی لاریجانی، مشاور نزدیک رهبر جمهوری اسلامی ایران، به شبکه الجزیره گفت ایران آماده است نظارت گسترده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بپذیرد تا ثابت کند به دنبال سلاح هسته‌ای نیست.

این آژانس ماه‌هاست از ایران خواسته اجازه بازرسی سه سایت هسته‌ای را بدهد که ژوئن سال گذشته در پایان یک کارزار ۱۲ روزه بمباران اسرائیل هدف حملات آمریکا قرار گرفتند. از آن زمان، تهران اعلام کرده است فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم خود را متوقف کرده است.

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد ایران در مکانی که گفته می‌شود سال گذشته توسط اسرائیل بمباران شده، پیشرفت‌هایی داشته و به‌تازگی در یک سایت نظامی حساس، سپر بتنی بر روی تأسیسات جدید احداث کرده و آن را با خاک پوشانده است؛ به گفته کارشناسان.

منافع بالقوه برای تهران و واشنگتن

از جمله مطالبات آمریکا، اعمال محدودیت بر موشک‌های بالستیک دوربرد تهران و پایان دادن به حمایت آن از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای است.

ایران هرگونه مذاکره درباره برنامه موشکی خود را قاطعانه رد کرده است، در حالی که منابعی بدون ارائه جزئیات به رویترز گفته‌اند «موضوع گروه‌های نیابتی منطقه‌ای خط قرمز تهران نیست.»

مقام‌های ایرانی گفته‌اند راه‌حل دیپلماتیک می‌تواند منافع اقتصادی برای هر دو طرف، تهران و واشنگتن، به همراه داشته باشد.

این مقام ایرانی گفت تهران کنترل منابع نفتی و معدنی خود را واگذار نخواهد کرد.

او افزود: در نهایت، آمریکا می‌تواند یک شریک اقتصادی برای ایران باشد، نه چیزی بیش از آن. شرکت‌های آمریکایی همواره می‌توانند به‌عنوان پیمانکار در میادین نفت و گاز ایران مشارکت داشته باشند.