از نفت تا هوش مصنوعی | ابوظبی چگونه از رشد OpenAI و Anthropic سود می‌برد؟

گروه اقتصادجهان؛ جهش ارزش شرکت‌هایی مانند OpenAI و Anthropic در حال آشکار کردن یکی از نتایج مهم سرمایه‌گذاری چندساله کشور‌های حاشیه خلیج فارس در هوش مصنوعی است. ابوظبی که طی سال‌های اخیر بخشی از درآمد‌های نفتی خود را از طریق صندوق‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری به سمت فناوری‌های پیشرفته هدایت کرده، اکنون در موقعیتی قرار گرفته که افزایش ارزش غول‌های هوش مصنوعی می‌تواند سود قابل توجهی برای سرمایه‌گذاری‌هایش ایجاد کند.

بلومبرگ در گزارشی تازه با بررسی سرمایه‌گذاری‌های خاورمیانه در حوزه هوش مصنوعی، به نقش پررنگ ابوظبی و شرکت سرمایه‌گذاری MGX اشاره کرده است؛ مجموعه‌ای که طی مدت کوتاهی به یکی از بازیگران مهم تأمین مالی شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی تبدیل شده است.

سرمایه‌های نفتی در قلب رقابت هوش مصنوعی

MGX که با حمایت ابوظبی فعالیت می‌کند، در سال‌های اخیر به سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی مانند OpenAI و Anthropic روی آورده است؛ دو شرکتی که اکنون در مرکز رقابت جهانی برای توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی قرار دارند.

ابوظبی از جمله سرمایه‌گذارانی بود که در مراحل نسبتاً اولیه رشد OpenAI وارد این شرکت شد. از آن زمان ارزش‌گذاری OpenAI چند برابر شده و این شرکت اکنون در ردیف باارزش‌ترین شرکت‌های خصوصی فناوری جهان قرار گرفته است.

داستان Anthropic نیز حتی سریع‌تر پیش رفته است. MGX در یکی از دور‌های بزرگ تأمین مالی این شرکت حضور داشت و افزایش سریع ارزش‌گذاری Anthropic در ماه‌های بعد نشان داد سرمایه‌گذاران اولیه آن روی کاغذ با افزایش چشمگیر ارزش دارایی خود روبه‌رو شده‌اند.

البته افزایش ارزش‌گذاری الزاماً به معنای تحقق سود نقدی نیست. تا زمانی که سهام این شرکت‌ها فروخته نشود یا عرضه عمومی آنها انجام نگیرد، بخش بزرگی از این بازده همچنان «سود تحقق‌نیافته» محسوب می‌شود.

با این حال، همین افزایش ارزش شرکت‌ها نشانه‌ای مهم از آن است که دیدگاه کشور‌های خلیج فارس روی هوش مصنوعی ممکن است زودتر از انتظار شروع به نتیجه دادن کرده باشد.

تغییر مدل سرمایه‌گذاری کشور‌های نفتی

برای دهه‌ها، مدل سنتی صندوق‌های ثروت ملی کشور‌های نفتی بر تبدیل درآمد‌های نفت و گاز به مجموعه‌ای از دارایی‌های خارجی مانند سهام، اوراق، املاک و پروژه‌های زیرساختی استوار بود؛ اما ظهور هوش مصنوعی این مدل را تغییر داده است.

ابوظبی اکنون تلاش می‌کند نه فقط خریدار دارایی‌های مالی، بلکه سهامدار بخشی از زیرساخت فناوری آینده جهان باشد.

سرمایه‌گذاری در شرکت‌های سازنده مدل‌های هوش مصنوعی تنها بخشی از این برنامه است. دیتاسنترها، تراشه‌های پیشرفته، ظرفیت پردازشی و زیرساخت‌های مرتبط با AI نیز به بخش مهمی از راهبرد سرمایه‌گذاری امارات تبدیل شده‌اند.

در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری در OpenAI و Anthropic را نمی‌توان صرفاً خرید سهام دو شرکت فناوری دانست؛ این سرمایه‌گذاری‌ها بخشی از تلاش گسترده‌تر ابوظبی برای کاهش وابستگی بلندمدت اقتصاد به نفت و دستیابی به سهمی از اقتصاد دیجیتال آینده است.

چرا OpenAI و Anthropic اهمیت دارند؟

سرعت رشد این دو شرکت یکی از دلایل اصلی جذابیت راهبرد ابوظبی است.

تقاضا برای مدل‌های هوش مصنوعی در شرکت‌ها، دولت‌ها و میان مصرف‌کنندگان با سرعت زیادی در حال افزایش است و شرکت‌های پیشرو این صنعت برای ساخت دیتاسنتر‌ها و توسعه مدل‌های جدید به صد‌ها میلیارد دلار سرمایه نیاز دارند.

کشور‌های ثروتمند خلیج فارس دقیقاً در همین نقطه دارای مزیت‌اند: سرمایه فراوان، انرژی ارزان و توانایی تأمین مالی پروژه‌های بسیار بزرگ.

به همین دلیل رابطه میان شرکت‌های فناوری آمریکایی و سرمایه‌گذاران خاورمیانه‌ای در حال تبدیل شدن به یک رابطه دوطرفه است. شرکت‌های هوش مصنوعی برای توسعه زیرساخت به سرمایه نیاز دارند و کشور‌های خلیج فارس نیز در مقابل به دنبال سهمی از صنایع آینده هستند.

در صورت عرضه عمومی OpenAI یا Anthropic، ارزش واقعی سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده نیز شفاف‌تر خواهد شد و آن زمان می‌توان درباره میزان سود سرمایه‌گذاران خاورمیانه‌ای با دقت بیشتری صحبت کرد.

ابوظبی فقط روی فناوری شرط نبسته است

اما راهبرد سرمایه‌گذاری ابوظبی تنها به اقتصاد دیجیتال محدود نمی‌شود.

همزمان با انتشار گزارش بلومبرگ درباره بازده احتمالی سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی خاورمیانه، خبر دیگری از ابوظبی منتشر شد که وجه دوم این راهبرد را نشان می‌دهد.

یک صندوق ثروت دولتی ابوظبی برای در اختیار گرفتن مالکیت کامل AD Ports Group اقدام کرده است؛ شرکتی که شبکه‌ای از بنادر، خدمات لجستیکی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل را مدیریت می‌کند.

هدف از این اقدام، افزایش آزادی عمل شرکت برای اجرای پروژه‌های بزرگ، سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و خرید دارایی‌های جدید عنوان شده است.

این اقدام نشان می‌دهد ابوظبی در حالی که به دنبال کسب جایگاه در هوش مصنوعی است، کنترل بر زیرساخت‌های سنتی و راهبردی اقتصاد را نیز تقویت می‌کند.

از دیتاسنتر تا بندر

کنار هم قرار دادن این دو روند، تصویری روشن‌تر از راهبرد اقتصادی ابوظبی ارائه می‌دهد.

در یک سمت، سرمایه‌گذاری در OpenAI، Anthropic، دیتاسنتر‌ها و زیرساخت هوش مصنوعی قرار دارد؛ دارایی‌هایی که می‌توانند موتور‌های اصلی اقتصاد آینده باشند.

در سمت دیگر، بنادر، لجستیک، تجارت و زنجیره تأمین قرار گرفته‌اند؛ زیرساخت‌هایی که همچنان ستون‌های اصلی اقتصاد واقعی و تجارت جهانی محسوب می‌شوند.

تنش‌های ژئوپلیتیکی منطقه و افزایش اهمیت امنیت مسیر‌های تجاری نیز ارزش چنین دارایی‌هایی را بیشتر کرده است. اختلال در مسیر‌های دریایی و افزایش ریسک‌های مرتبط با تنگه هرمز بار دیگر نشان داده که کنترل شبکه‌های بندری و لجستیکی برای اقتصاد‌های حاشیه خلیج فارس فقط یک سرمایه‌گذاری مالی نیست، بلکه اهمیتی راهبردی دارد.

نفت، سرمایه آینده را تأمین کرد

تحول جاری در ابوظبی را می‌توان نمونه‌ای از تغییر بزرگ‌تر در اقتصاد کشور‌های نفتی دانست.

درآمد حاصل از فروش نفت طی دهه‌های گذشته حجم عظیمی از سرمایه را در اختیار صندوق‌های ثروت ملی منطقه قرار داده است. اکنون بخشی از این سرمایه در حال انتقال به صنایعی است که ممکن است موتور رشد اقتصاد جهانی در دهه‌های آینده باشند.

به این ترتیب، ابوظبی تلاش می‌کند ثروتی را که از اقتصاد نفتی گذشته به دست آورده، به مالکیت در اقتصاد فناوری آینده تبدیل کند.

جهش ارزش OpenAI و Anthropic هنوز به معنای تحقق قطعی میلیارد‌ها دلار سود برای ابوظبی نیست، اما نخستین نشانه‌ها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری زودهنگام در شرکت‌های پیشرو هوش مصنوعی می‌تواند ارزش قابل توجهی ایجاد کرده باشد.

در همین حال، تلاش برای کنترل کامل دارایی‌هایی مانند AD Ports نشان می‌دهد این کشور قصد ندارد برای رسیدن به اقتصاد آینده، زیرساخت‌های سنتی خود را کنار بگذارد.