تغییر پارادایم در حکمرانی علم و نوآوری / معاون علمی: مانوین نماد تحول حمایت از صنایع خلاق است

معاون علمی، رئیس‌جمهور با تأکید بر این‌که رویداد «مانوین» باید به‌عنوان نمادی از امید، سرزندگی و ایران آینده برگزار شود، گفت: رویکرد معاونت علمی در مسیر حکمرانی نوین علم و فناوری، حرکت از حمایت‌های نقطه‌ای به حمایت‌های زنجیره‌ای صنایع خلاق و تداوم این حمایت‌ها پس از رویداد است.

دومین نشست شورای سیاستگذاری صنایع خلاق مانوین، ظهر ۲۷ مردادماه با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان (به صورت ویدئوکنفرانسی) و جمعی از اعضای شورای سیاستگذاری برگزار شد.

افشین، در این نشست با اشاره به ماهیت ملی و بین‌بخشی مانوین اظهار کرد: مانوین یک برنامه ملی و بین‌بخشی است که با مشارکت دستگاه‌های مختلف دولت در حال اجراست و دبیرخانه آن در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری فعالیت می‌کند.

رییس بنیاد ملی نخبگان، «مانوین» را نمادی از امید، سرزندگی و خلاقیت ایران و تصویری از ایران آینده دانست و افزود: در شرایط سخت کنونی، این‌که دستگاه‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا چنین تصویری از ظرفیت‌های خلاق کشور ارائه کنند، اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین انتظار داریم این برنامه در بالاترین سطح کیفی و اجرایی برگزار شود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به صنایع خلاق ادامه داد: در حوزه صنایع خلاق و حوزه‌های وابسته به آن، نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت هستیم. مدل‌های حمایتی که ممکن است برای صنایع بزرگ جذاب باشند، لزوماً پاسخگوی نیاز صنایع خلاق نیستند و این حوزه برای چندین سال به حمایت‌های ویژه، پایدار و جذاب نیاز دارد.

افشین با اشاره به تغییر رویکرد معاونت علمی در دو دهه فعالیت این معاونت گفت: مانوین نخستین رویدادی است که پس از تغییر پارادایم حکمرانی علم، فناوری و نوآوری در معاونت علمی، بر مبنای ریل‌گذاری جدید برگزار می‌شود. بر همین اساس، این رویداد نباید صرفاً یک نمایشگاه تلقی شود، بلکه باید بخشی از یک اکوسیستم بزرگ‌تر و در قالب یک برنامه و جشنواره ملی تعریف شود.

وی تصریح کرد: از همه دستگاه‌ها و نهاد‌هایی که در این رویداد مشارکت می‌کنند انتظار داریم متناسب با این تحول پارادایمی، برنامه‌های مصداقی، روشن و مشخص ارائه کنند تا مشخص باشد هر دستگاه در زیست‌بوم صنایع خلاق، چه نقشی بر عهده دارد و چگونه می‌تواند در مسیر جدید مشارکت کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت شکل‌گیری زنجیره حمایت از ایده تا ثروت گفت: معاونت علمی در ادامه این تغییر رویکرد، تلاش دارد مجموعه ابزار‌های موجود در زیست‌بوم، از صندوق‌های پژوهش و فناوری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری گرفته تا سایر نهاد‌ها و ابزار‌های حمایتی را در یک زنجیره منسجم قرار دهد تا مصداق عملی این پارادایم جدید در رویداد مانوین نیز مشخص شود.

افشین افزود: انتظار ما این است که خروجی رویداد مانوین از ایده تا ثروت تعریف شود و در این مسیر، سرمایه‌گذاری قابل توجهی شکل بگیرد. هدف این نیست که صرفاً ایده‌ها یا محصولات در یک نمایشگاه عرضه شوند، بلکه باید سازوکاری برای ادامه مسیر آنها، جذب سرمایه، توسعه و تبدیل ظرفیت‌های خلاق به ارزش اقتصادی ایجاد شود.

وی با اشاره به مشارکت شرکت‌ها از تمام استان‌ها در رویداد مانوین گفت: در فرآیند ارزیابی، تلاش می‌شود هر ۳۱ استان کشور نماینده داشته باشند تا ظرفیت‌ها و توانمندی تمام استان‌ها در این رویداد ملی به نمایش دربیاید.

معاون علمی رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: یکی از معیار‌های مورد تأکید در ارزیابی این است که هیچ شاخه‌ای از صنایع خلاق حذف نشود و هر شاخه در مقایسه با شاخه‌های مشابه خود ارزیابی شود. همچنین حضور نمایندگان استان‌های مختلف در این برنامه ملی مورد توجه قرار گرفته است تا مانوین بتواند تصویری واقعی‌تر از ظرفیت‌های خلاق سراسر کشور ارائه کند.

افشین، درباره همکاری با استان اصفهان برای برگزاری این رویداد نیز گفت: برگزاری مانوین با هماهنگی کامل با استان اصفهان دنبال خواهد شد و تلاش می‌کنیم این برنامه با شکوه و در سطح مطلوب برگزار شود. در خصوص برنامه‌های جانبی استان اصفهان نیز اگر برنامه مشخصی تدوین شود، معاونت علمی آمادگی دارد حمایت‌های لازم را در چارچوب توافقات و وظایف خود انجام دهد.

وی در ادامه به حمایت‌های دولت چهاردهم از صنایع دستی و صنایع خلاق اشاره کرد و گفت: در دولت چهاردهم توجه ویژه‌ای به صنایع دستی و صنایع خلاق شده است. افزایش منابع اختصاص‌یافته به این حوزه‌ها تا حدود دو برابر سال قبل، با پیگیری و اهتمام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، دنبال شده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: در فرآیند بودجه‌ریزی کشور، حوزه‌هایی مانند تأمین کالا‌های اساسی و برخی الزامات قانونی معمولاً در اولویت قرار می‌گیرند، اما دولت چهاردهم اهتمام ویژه‌ای داشته است تا حوزه‌هایی که با دانش، فناوری، نوآوری و خلاقیت ارتباط دارند نیز از حمایت ویژه برخوردار شوند.

افشین، ضمن قدردانی از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سایر دستگاه‌های همراه در توسعه صنایع خلاق، اظهار کرد: افزایش منابع این حوزه در شرایط فعلی و گرفتن مصوبه برای حمایت از صنایع خلاق و صنایع دستی کار ساده‌ای نیست. دکتر صالحی امیری با جدیت این موضوعات را در کمیسیون اقتصادی پیگیری کرده و برای تقویت منابع این بخش تلاش کرده است.

وی با تأکید بر ضرورت نقش‌آفرینی واقعی دستگاه‌های دولتی در مانوین گفت: انتظار داریم هر دستگاه و بخش دولتی، برنامه مشخص خود را ارائه کند تا دبیرخانه بتواند آن را در چارچوب رویداد اجرا کند. به بیان دیگر، دستگاه‌ها باید متناسب با وظایف و ظرفیت‌های خود، برنامه‌های مشخصی داشته باشند و صرفاً به حضور نمادین در رویداد اکتفا نکنند.

رییس بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: اگر در هر معاونت یا حوزه‌ای ایده‌ای مطرح شده است، باید مسیر آن از مرحله ایده تا اجرا در چارچوب پارادایم جدید تعریف شود و امکانات و ابزار‌های لازم برای تحقق آن نیز پیش‌بینی شود. هدف این است که ایده‌ها به نتیجه عملی و اقتصادی برسند.

افشین، با تشریح تفاوت رویکرد جدید معاونت علمی با حمایت‌های سنتی گفت: در پارادایم جدید، به دنبال حمایت نقطه‌ای نیستیم، بلکه حمایت زنجیره‌ای را دنبال می‌کنیم. حمایت باید به‌گونه‌ای طراحی شود که حلقه‌های مختلف زنجیره در کنار یکدیگر قرار بگیرند و پس از پایان مانوین نیز ادامه پیدا کنند.

وی افزود: نمی‌خواهیم مانوین صرفاً یک نمایشگاه، برنامه یا جشنواره باشد که برگزار شود و پایان یابد و همه چیز تا سال آینده متوقف شود. باید زنجیره‌ای ایجاد کنیم که ادامه داشته باشد و بتواند ظرفیت‌های ایجادشده در رویداد را پس از پایان آن نیز به سمت توسعه، سرمایه‌گذاری و بازار هدایت کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت حضور کارشناسان و افراد دارای نقش اجرایی در جلسات سیاستگذاری گفت: در جلسات و فرآیند‌های تصمیم‌گیری لازم است افرادی حضور داشته باشند که مستقیماً با اجرای ایده‌ها و برنامه‌ها در ارتباط هستند. ممکن است در سطح مدیران ارشد امکان حضور دائمی وجود نداشته باشد، اما باید کارشناسان و افرادی که مسئول اجرای ایده‌ها هستند در فرآیند تصمیم‌گیری حضور داشته باشند.

افشین همچنین از برگزاری نشستی در معاونت علمی برای تبیین رویکرد جدید حکمرانی علم، فناوری و نوآوری خبر داد و گفت: قصد دارم این برنامه و رویکرد جدید را برای مجموعه‌های مرتبط ارائه کنم تا روشن شود دنیا به چه سمتی حرکت کرده و چرا تغییر پارادایم در حوزه خلاقیت، نوآوری و دانشگاه ضروری است.

وی تأکید کرد: اگر در حوزه‌های خلاقیت، نوآوری و دانشگاه تغییر پارادایم نداشته باشیم، با سرعت زیادی از کشور‌های دیگر عقب خواهیم افتاد؛ بنابراین باید مسیر و ریل‌گذاری جدیدی برای حکمرانی این حوزه‌ها ایجاد شود و رویداد‌هایی مانند مانوین نیز در همین چارچوب تعریف و اجرا شوند.

معاون علمی رئیس‌جمهور، در پایان با اشاره به برگزاری سومین نشست شورای سیاستگذاری مانوین گفت: سومین و آخرین نشست شورای سیاستگذاری نیز با میزبانی معاونت توسعه روستایی برگزار خواهد شد و این جلسه نزدیک به زمان برگزاری رویداد تشکیل می‌شود تا اقدامات راهبردی و تصمیمات نهایی مربوط به اجرای برنامه مشخص شود.